Onderzoek maatschappijleer · 2025/2026

de echte
feed.

Wat doet social media écht met jou?
Spoiler: het is niet alleen maar leuk.

Door Mia, Kaya & Sarah — disconnect2connect.nl

90%
scrollt dagelijks 3+ uur
88%
vergelijkt zichzelf online
61%
voelt zich vaker onzeker
scroll
slaapproblemen onzekerheid concentratieproblemen vergelijkingsdrang dopamine rush FOMO prestatiedruk verslaving polarisatie slaapproblemen onzekerheid concentratieproblemen vergelijkingsdrang dopamine rush FOMO prestatiedruk verslaving polarisatie

de effecten op
jouw brein

Social media is ontworpen om jou vast te houden. Hier is wat er écht gebeurt als jij scrollt.

📸 Instagram 👻 Snapchat ▶️ YouTube 🎵 TikTok 💬 WhatsApp
🧠

Je brein op snelkook

Likes, meldingen, eindeloos scrollen — je brein raakt gewend aan snelle prikkels en kan steeds minder diep nadenken. Concentreren in de les? Bijna onmogelijk.

🪞

De vergelijkingstrap

Social media bouw je zelfbeeld op onrealistische beelden. Je vergelijkt jezelf razendsnel — en verliest bijna altijd. 88% van de leerlingen doet dit dagelijks.

😴

Oeps, het is 2 uur

Nog één video voor het slapen. En nog één. Social media 's avonds zorgt dat je niet alleen minder slaapt — maar ook slechter. Je schoolcijfers dalen mee.

💬

Gesprekken worden posts

Echte gesprekken worden vervangen door korte berichtjes. Online zeggen mensen sneller gemene dingen. Polarisatie groeit. Sociale cohesie neemt af.

😰

Stress als standaard

Onzekerheid, somberheid en prestatiedruk zijn de nieuwe normaal. Steeds meer tieners hebben psychologische hulp nodig door social media gebruik.

🎯

Gebouwd voor verslaving

Het algoritme weet precies wat jij wil zien. Elke scroll is een gokje op dopamine. Jongeren raken sneller verslaafd — en denken minder na over de gevolgen.

de cijfers
liegen niet

We enquêteerden anoniem alle leerlingen van klas 1 t/m 3. Dit is wat ze eerlijk antwoordden.

90%
scrollt dagelijks meer dan 3 uur op social media
— waarvan 31% zelfs 5+ uur
88%
vergelijkt zichzelf met anderen via social media
— 50% doet dit altijd
61%
voelt zich vaker onzeker door die vergelijking
— eigen enquête klas 1–3
70%
heeft last van slaap- en concentratieproblemen
— 83% vindt bescherming nodig voor nieuwe generaties

wat leerlingen
zelf zeggen

Anonieme ervaringen van jongeren van jouw leeftijd. Herken jij jezelf?

"

Ik wil stoppen met scrollen maar ik kan het gewoon niet. Elke keer denk ik: nog één video. En dan is het ineens middernacht.

Leerling, 14 jaar
"

Als ik foto's zie van anderen voel ik me meteen minder. Alsof mijn leven niet goed genoeg is. Maar ik blijf toch kijken.

Leerling, 13 jaar
"

Tijdens de les denk ik de hele tijd aan mijn telefoon. Ik kan me echt niet meer goed concentreren. Dat was vroeger anders.

Leerling, 15 jaar

vijf tips om
de controle terug te pakken

Je hoeft niet te stoppen. Maar bewust omgaan met social media maakt écht verschil.

01

📵 Geen telefoon in je slaapkamer

Telefoon op de lader in een andere kamer. Je slaapt beter, echt waar.

02

⏱️ Zet een schermtijdlimiet in

iOS en Android hebben ingebouwde schermtijdinstellingen. Gebruik ze.

03

🔔 Zet notificaties uit

Meldingen zijn ontworpen om jou terug te trekken. Jij bepaalt wanneer je kijkt.

04

🧹 Unfollow wat slecht voelt

Als een account jou onzeker maakt: unfollow. Je feed, jouw keuze.

05

🗣️ Praat erover

Met vrienden, ouders of een vertrouwenspersoon op school. Je bent niet de enige.

hoe dit
onderzoek ontstond

Vak: Maatschappijleer Doelgroep: klas 1–3 Enquête: 42 respondenten Bronnen: Trimbos, Zilveren Kruis

Het is ons doel om jongeren bewust te maken van de negatieve impact van social media — zodat ze er zelf beter mee om kunnen gaan. We willen niet alleen dat ze weten wat het met hun doet, maar ook dat ze ermee leren omgaan. We willen een verschil maken.

We deden grondig internetonderzoek, maakten een anonieme enquête voor alle klassen, en interviewden leerlingen én een medewerker van school over telefoongebruik in de klas. Dat filmpje werd via de mentoren gedeeld met de klassen.

Uit ons onderzoek bleek dat dit probleem het gevaarlijkst is bij jongeren van 11 tot 15 jaar: een kwetsbare leeftijd waarop je bezig bent met wat anderen van je vinden — en je vergelijkt jezelf razendsnel. Ze raken sneller verslaafd en denken minder na over de gevolgen van social media.

Na het filmpje stuurden we een enquête om te meten of we echt impact hadden gemaakt.

Gemaakt door Mia, Kaya & Sarah · Maatschappijleer 2025/2026 · disconnect2connect.nl